इरान र अमेरिकाबीच पुनः सैन्य द्वन्द्व चर्किने जोखिम बढिरहेका बेला अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले कूटनीतिक वार्ता सुरु गर्न प्रस्तावसहित इरानलाई व्यक्तिगत पत्र पठाएका छन्।

बेलायती पत्रिका *द गार्डियन*का अनुसार कतारको मध्यस्थतामा तयार पारिएको उक्त पत्र आइतबार इरानको सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्का सचिव मोहसेन रेजाईलाई पठाइएको हो। पत्रको पूर्ण विवरण सार्वजनिक नभए पनि अमेरिकाले प्रतिबन्धमा केही राहत दिने बदलामा इरानले आफ्नो आणविक कार्यक्रमबारे सुरुमै ठोस प्रतिबद्धता जनाउनुपर्ने प्रस्ताव गरेको बताइएको छ।

अमेरिकी प्रस्तावमा सात दिनभित्र स्ट्रेट अफ हर्मुज खुलाउने प्रक्रिया अघि बढाउने विषय पनि समेटिएको छ। तर प्रतिबन्धमा दिइने छुट जुनसुकै बेला फिर्ता लिन सकिने अवस्थामा इरानले अपरिवर्तनीय प्रतिबद्धता जनाउनुपर्ने प्रस्तावप्रति तेहरान सशंकित देखिएको छ।

इरानले भने प्रतिबन्ध हटाउने, विदेशमा रोक्का राखिएका सम्पत्ति फुकुवा गर्ने र सबै मोर्चामा युद्ध अन्त्य गर्नुपर्ने लगायतका सात सर्त अघि सारेको छ। इरानका प्रमुख वार्ताकार मोहम्मद गलिबाफले धम्की र प्रलोभनले आफ्नो देशको अडान परिवर्तन नहुने बताएका छन्।

आणविक कार्यक्रमअन्तर्गत उच्च प्रशोधित युरेनियमको मौज्दात हटाउने विषयमा पनि दुवै पक्षबीच मतभेद छ। अमेरिकाले त्यसबारे सुरुमै प्रतिबद्धता खोजिरहेको छ भने इरानले युरेनियमलाई अन्य पदार्थसँग मिसाएर आणविक हतियार बनाउन नसकिने अवस्थामा पुर्‍याउने विकल्प अघि सारेको बताइएको छ।

यसैबीच अमेरिकी सिनेटर क्रिस मर्फीले इरानमाथि पुनः आक्रमण गर्ने सैन्य योजनाको आलोचना गर्दै त्यसले युद्ध थप चर्काउने र अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षामै क्षति पुर्‍याउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

भान्सको पत्रलाई अमेरिकाले कूटनीतिक विकल्प खुला राखेको संकेतका रूपमा हेरिएको छ। अब इरानले दिने जवाफले दुई देशबीच वार्ता अघि बढ्ने वा सैन्य तनाव थप चर्किने भन्ने विषयमा प्रभाव पार्न सक्नेछ।