काठमाडौँ — अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले क्यानडाबाट आयात हुने केही वस्तुमा ५० प्रतिशत कर लगाएपछि क्यानडाले पनि अमेरिकी वस्तुमा बराबर दरको जवाफी कर लगाउने भएको छ।

क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले शनिबार सेप्टेम्बर ८ देखि अमेरिकाबाट आयात हुने स्टिल, दुग्धजन्य पदार्थ, विद्युतीय तथा घरेलु उपकरण, कृषि सामग्री, पल्प तथा कागजलगायतका वस्तुमा नयाँ कर लागू गर्ने घोषणा गरेका हुन्।

कार्नीले अमेरिकी करको जवाफ ‘डलर फर डलर’ अर्थात् बराबर दरमा दिने बताएका छन्। उनले क्यानडाली कामदार, किसान, परिवार र व्यवसायको संरक्षणका लागि सरकारले अमेरिकी कदमको जवाफी प्रतिक्रिया दिन लागेको बताए।

अमेरिका र क्यानडाबीच केही दिनदेखि जारी व्यापार वार्ता शुक्रबार रातिसम्म पनि सम्झौतामा पुग्न नसकेपछि ट्रम्प प्रशासनले क्यानडाली सामानमा ५० प्रतिशत कर लागू गरेको थियो। रोयटर्सका अनुसार शनिबार मध्यरातपछि करिब २० अर्ब डलरबराबरका क्यानडाली सामानमा नयाँ कर लागू भइसकेको छ।

जवाफी करको घोषणासँगै दुई देशबीचको व्यापारिक तनाव पुनः बढेको छ। क्यानडाले अमेरिकी स्टिल, दुग्धजन्य पदार्थ, घरेलु तथा कृषि उपकरण, पल्प तथा कागज र इलेक्ट्रोनिक्सलगायतका वस्तुलाई जवाफी करको दायरामा राख्ने जनाएको छ। वाइन, फर्निचर, सिमेन्ट, कपडा, माछा मार्ने सामग्री र हक्की उपकरणलगायतका वस्तुमा पनि अमेरिकी कर लागू भएको छ।

कार्नीले अमेरिका–क्यानडा व्यापार वार्तासमेत स्थगित गरेका छन्। उनका अनुसार अन्तिम चरणमा अमेरिकाले प्रस्तावित सर्तहरू परिवर्तन गरेपछि सम्झौता क्यानडाका लागि अस्वीकार्य बनेको हो। उनले क्यानडाका वार्ताकारलाई ओटावा फर्कन निर्देशन दिएको बताए।

नयाँ कर घोषणा हुनुभन्दा केही घण्टाअघिसम्म दुई देश सम्झौताको नजिक पुगेका थिए। सम्भावित सम्झौतामा स्टिल, आल्मुनियम र अटोमोबाइलमा लाग्ने कर घटाउने तथा अमेरिकी मदिरालाई क्यानडाका सरकारी मदिरा पसलमा पुनः बिक्री गर्न दिने विषयमा सहमतिको सम्भावना थियो। तर अन्तिम चरणमा वार्ता भाँडिएको हो।

अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधि जेमिसन ग्रियरले भने क्यानडाले यसै साता सहमति भएका सर्तअनुसार सम्झौतालाई अन्तिम रूप दिन अस्वीकार गरेको आरोप लगाएका छन्। अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार क्यानडाले स्टिल, आल्मुनियम, अटोमोबाइल र सफ्टवुड काठमा थप सहुलियत मागेपछि सम्झौता हुन नसकेको हो।

ट्रम्प दोस्रोपटक अमेरिकी राष्ट्रपति बनेदेखि नै अमेरिका–क्यानडा सम्बन्ध तनावपूर्ण रहँदै आएको छ। ट्रम्पले यसअघि क्यानडालाई अमेरिकाको ‘५१औँ राज्य’ बनाउने धारणा सार्वजनिक गर्दै क्यानडाली राजनीतिक नेतृत्वमाथि समेत व्यंग्य गरेका थिए।

पछिल्लो व्यापार विवादले उत्तर अमेरिकी स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता यूएस–मेक्सिको–क्यानडा एग्रिमेन्ट (यूएसएमसीए) को आगामी वार्तालाई समेत थप जटिल बनाउने देखिएको छ।

कार्नीले अमेरिकाले अन्तिम समयमा अघि सारेका सर्त क्यानडाका लागि अस्वीकार्य भएको भन्दै थप सहुलियत नदिने स्पष्ट पारेका छन्। क्यानडाले आगामी दिनमा जवाफी करको विस्तृत सूची सार्वजनिक गर्ने जनाएको छ।

यसअघि पनि क्यानडाले अमेरिकी करको विरोधमा जवाफी कदम चाल्दै आएको थियो। पछिल्लो निर्णयले उत्तर अमेरिकाका दुई प्रमुख व्यापारिक साझेदारबीचको व्यापार तनावलाई थप चर्काउने संकेत देखिएको छ।