सत्तारुढ दलहरुले गठबन्धन गरेपछि दबावमा परेको नेकपा एमालेले साना पार्टीहरुसँग तालमेलको प्रक्रिया अगाडि बढाएको छ । अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीकै अग्रसरतामा पूर्वपञ्चहरुको पार्टी राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) सँग तालमेलको प्रयत्न भइरहेको छ ।

राप्रपाका प्रवक्ता मोहन श्रेष्ठ एमालेसँग तालमेलबारे पार्टी अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देन आफैंले छलफल गरिरहेको बताउँछन् । ‘पार्टीले अध्यक्षलाई जिम्मा दिएको हो, उहाँले नै कुराकानी गरिरहनुभएको छ’, श्रेष्ठ भन्छन् ।

एमाले प्रचार विभाग उपप्रमुख विष्णु रिजाल भने कुराकानी भइरहे पनि २२ भदौ अगाडि यसबारे कुनै निर्णय नहुने बताउँछन् । ‘तलबाट आएको सिफारिस हेरेपछि थप निर्णय हुन्छ, त्यसअघि केही हुन्न’, उनी भन्छन् ।

चुनावी तालमेलबारे ओलीसँग लिङ्देनले बालकोट पुगेरै यसअघि कुराकानी गरेका थिए । राप्रपाका महामन्त्री कुन्ती शाही र केन्द्रीय सदस्य रेखा थापाले पनि ओलीसँग भेटेका थिए । दुवैतिरका नेताहरू तालमेल हुनेमा बढी विश्वस्त छन् । त्यसको कारण भने सत्तारुढ दलहरुले गठबन्धन गरेकाले एमाले र राप्रपा दुवैलाई तालमेलको खाँचो छ ।

अझ अध्यक्षद्वय ओली र लिङ्देन दुवैले झापामा चुनाव जित्न एकअर्काको मत चाहिने भएकाले पनि तालमेलको सम्भावना बढी छ । राष्ट्रिय रुपमै पनि तालमेल गर्न अरु बलियो दल बाँकी छैन । स्थानीय चुनावमा वीरगञ्ज महानगरसहित केही स्थानमा एमालेसँग तालमेल गरेको लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी (लोसपा) पनि सत्ता गठबन्धनसँगै नजिकिएको छ ।

तर राप्रपासँग तालमेल गर्दा एमालेका केही प्रभावशाली नेताहरू समस्यामा पर्ने देखिन्छन् । किनकि राप्रपाको जनमत राम्रो भएको र ठूला नेता रहेको निर्वाचन क्षेत्रमा दाबी गर्ने पक्का छ । ०७४ मा पनि राप्रपाले नेपाली कांग्रेससँग त्यस्तै गरेका थिए ।

तालमेलको अप्ठ्यारो

तालमेल गर्दा राप्रपाले १५ देखि २० सिटसम्म एमालेसँग माग्ने तयारी गरेको छ । त्यसरी दाबी गर्दा अध्यक्ष लिङ्देन प्राथमिकतामा पर्ने नै भए । उनी झापा–३ बाट चुनाव लड्दै आएका छन् । ०७४ मा पनि वाम गठबन्धनको समर्थनमा लिङ्देनले यही क्षेत्रबाट कांग्रेसका कृष्णप्रसाद सिटौलालाई पराजित गरेका थिए । यसपटक तालमेल हुँदा झापा–३ लिएर बाँकी क्षेत्रमा एमालेलाई समर्थन गर्नेछन्, त्यसको लाभ झापा–५ बाट ओलीले पाउनेछन् ।तर राप्रपाले दाबी गर्ने अन्य क्षेत्रमा पनि एमाले नेतृत्वलाई आफ्नै नेता मनाउन सजिलो पर्ने देखिँदैन । मंगलबार मात्रै मोरङ–३ बाट राप्रपाले रेखा थापाको नाम सिफारिस गरेको छ । पार्टी महामन्त्री पदमा कुन्ती शाहीसँग पराजित थापा राप्रपाभित्र प्रभाव राख्ने नेतामा पर्छिन् । तर उनलाई मोरङ–३ एमालेले छोड्न सजिलो छैन ।

यो क्षेत्रबाट ०७४ को चुनावमा भानुभक्त ढकालले जितेका थिए । ढकाल ओली नेतृत्वको सरकारमा स्वास्थ्य तथा जनसंख्या र संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री रहे । ओलीलाई लगातार साथ दिने नेतामा पर्छन्, ढकाल ।

राप्रपाबाट चुनाव लडिरहने अर्का नेता पशुपति शमशेर राणा हुन् । उनी पञ्चायतकै अवधिदेखि सिन्धुपाल्चोकबाट चुनाव लड्दै आएका छन् । ०७४ को चुनावमा उनी सिन्धुपाल्चोक–२ बाट उम्मेदवार थिए । कांग्रेसको समर्थनमा उम्मेदवार रहेका राणा एमाले स्थायी कमिटी सदस्य शेरबहादुर तामाङसँग पराजित भए ।तामाङले ०७० मा पनि राणालाई पराजित गरेका थिए । ०६४ को चुनावमा पनि राणा भन्दा तामाङले धेरै मत ल्याएपनि माओवादीका दावा लामाले जितेका थिए । ०६९ मा उपाध्यक्ष अशोक राईको नेतृत्वमा एउटा समूह बाहिरिँदा र ०७७ मा एमाले विभाजन हुँदा पार्टी नेतृत्वलाई साथ दिएका कारण तामाङलाई पञ्छाएर राणालाई टिकट दिनु एमालेलाई सजिलो छैन ।राप्रपा नेता दीपक बोहरा व्यवस्थापन गर्न पनि एमाले नेताहरुले त्याग गर्नुपर्ने देखिन्छ । ०७४ को चुनावमा रुपन्देही–२ मा बोहरा एमालेका तत्कालीन उपमहासचिव घनश्याम भूसालसँग पराजित भएका थिए । तर एमाले र राप्रपाबीच तालमेल भएमा र बोहराले यही क्षेत्र रोजे, भूसालले छोड्नुपर्ने हुन्छ ।

तर गएको स्थानीय चुनावमा रुपन्देही–१ र २ मा पनि राप्रपाले राम्रो मत पाएको छ । यदि बोहराले यसमध्ये एउटा क्षेत्र रोजेमा त्यसको असर एमाले उपाध्यक्ष विष्णुप्रसाद पौडेल र सचिव छविलाल विश्वकर्मालाई पर्नेछ । विश्वकर्मा रुपन्देही–१ र पौडेल रुपन्देही–२ बाट जितेका थिए ।

अघिल्लोपटक माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डसँग पराजित विक्रम पाण्डे यसपटक पनि आकांक्षी छन् । चितवन–३ मा पाण्डेको प्रभाव राम्रो भएकाले त्यही क्षेत्र एमालेसँग माग गर्नेबारे स्वभाविक अनुमान गर्न सकिन्छ । तर पाण्डेलाई यो क्षेत्र छोड्दा एमालेबाट आकांक्षी रहेका देवी ज्ञवालीसहित नेताहरु टिकट पाउनबाट बञ्चित हुनेछन् ।नुवाकोटमा राप्रपा नेता प्रकाशचन्द्र लोहनीले दाबी गर्ने सम्भावना छ । नुवाकोट एमाले उपमहासचिव विष्णु रिमालको जिल्ला हो । तर अहिलेसम्म उनी चुनाव नलडेकाले राप्रपासँग तालमेल हुँदाको असर हालका सांसद नारायण खतिवडालाई पर्न सक्छ ।

राप्रपाका शीर्ष नेता धवल शमशेर राणाका निम्ति बाँके–२ छोड्दा एमालेले पशुपति दयाल मिश्रलाई मनाउनुपर्ने हुन्छ । ०७४ मा मोहमम्द इस्तियाक राईसँग मिश्र पराजित भएका थिए । त्यसबेला सूर्य चिह्नबाट उम्मेदवारी दिए पनि मिश्र एमाले थिएनन् । तर अहिले एमालेमै प्रवेश गरेका छन् । यदि यो क्षेत्र धवललाई छोड्नुपरे मिश्र समस्यामा पर्नेछन् ।

तुलनात्मक राम्रो प्रभाव रहेको राजधानी काठमाडौंमै पनि राप्रपाले दाबी गर्ने तयारी गरेको छ । काठमाडौं–४ मा राप्रपाको बढी जोड छ । आफ्नो जनमत राम्रो रहेकाले एमालेको समर्थन यही क्षेत्रमा हुनुपर्ने राप्रपाका नेताहरु बताउँछन् ।

तर यो क्षेत्र राप्रपालाई दिएमा एमाले नेता राजन भट्टराईले त्याग गर्नुपर्ने हुन्छ । ०७४ को चुनावमा भट्टराई कांग्रेस महामन्त्री गगन थापासँग पराजित भएका थिए । यसपटक पनि उम्मेदवार बन्ने तयारीमा भट्टराई छन् ।

यसबाहेक राप्रपा महामन्त्री कुन्ती शाही दैलेख–२ बाट उम्मेदवार बन्ने चाहनामा रहेको बताइन्छ । कर्णाली प्रदेशमै दैलेखमा एमालेका प्रभाव राम्रो रहेकाले राप्रपालाई छोड्ने पक्षमा स्थानीय नेताहरु देखिदैनन् ।तर गएको स्थानीय चुनावमा चार स्थानीय तहका प्रमुख र ६२ वडाध्यक्ष जितेको राप्रपासँग तालमेल गर्नु एमालेका निम्ति क्षति कम गराउने बाँकी विकल्प देखिन्छ । राप्रपा पनि एमालेसँग तालमेल गरेर राष्ट्रिय पार्टी बन्ने चाहनामा छ ।

०७४ को चुनावमा वाम गठबन्धनको समर्थनमा लिङ्देनले प्रत्यक्षतर्फ जिते पनि समानुपातिक तर्फ तीन प्रतिशत मत पुर्‍याउन सकेको थिएन । यसपटक भने राप्रपा थ्रेसहोल्ड कटाउँदै राष्ट्रिय दल बन्ने तयारीमा छ । गएको स्थानीय चुनावमा राप्रपाका वडाध्यक्षका उम्मेदवारहरुले पाएको मत संख्या साढे तीन लाख छ ।