धनधान्य र समृद्धिकी देवी महालक्ष्मीको पूजा आराधना गर्दै आइतबार कोजाग्रत पूर्णिमा पर्व मनाइएको छ। आश्विन शुक्ल पूर्णिमाका अवसरमा साँझ घरघरमा महालक्ष्मीको पूजा गरी रातभर जाग्राम बसेर पर्व मनाइएको हो।

दुर्गा पक्ष अर्थात् बडादसैँको अन्तिम दिनका रूपमा मनाइने कोजाग्रत पूर्णिमासँगै १५ दिन लामो बडादसैँ पर्व औपचारिक रूपमा समापन भएको छ। नवरात्र र विजयादशमीमा सुरु भएको टीका, जमरा ग्रहण तथा मान्यजनबाट आशीर्वाद लिने क्रम पनि यससँगै समाप्त भएको छ।

नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अनुसार शास्त्रअनुसार गर्नुपर्ने अखिल बलिपूर्तिको कार्यसमेत आइतबार सम्पन्न भएको छ। यसै दिन दसैँमा लगाइएको जमरा नजिकका नदी, तलाउ, पोखरीलगायत पवित्र तीर्थस्थलमा विसर्जन गरिएको छ।

धार्मिक मान्यताअनुसार कोजाग्रत पूर्णिमाको रात महालक्ष्मी पृथ्वी भ्रमणमा निस्कने र जाग्राम बसेका मानिसका घरमा प्रवेश गरी धन, ऐश्वर्य तथा समृद्धि प्रदान गर्ने विश्वास छ। यही विश्वासका आधारमा साँझ महालक्ष्मीको पूजा आराधना गरी रातभर जाग्राम बस्ने परम्परा रहिआएको समितिका अध्यक्ष सहप्राध्यापक पुरुषोत्तम भट्टराईले बताएका छन्।

माता दुर्गाका तीन प्रमुख स्वरूपमध्ये एक महालक्ष्मीको आराधना गरी दुर्गा पक्षलाई बिदाइ गरिन्छ। नवरात्र विजयादशमीकै दिन समाप्त भए पनि दुर्गा पक्ष भने आश्विन शुक्ल पूर्णिमासम्म रहने धार्मिक मान्यता छ।

लक्ष्मीपूजाको करिब १५ दिनपछि महालक्ष्मीको विशेष आराधना गरिने भएकाले कोजाग्रत पूर्णिमाको धार्मिक महत्त्व रहेको छ। यस पूर्णिमालाई ‘कौमुदी पूर्णिमा’ पनि भनिन्छ। यस दिन महालक्ष्मीसँगै ऐरावत हात्तीमा सवार देवराज इन्द्रको समेत पूजा गर्ने परम्परा छ।

कोजाग्रत पूर्णिमाको रात जाग्राम बस्ने, महालक्ष्मीको आराधना गर्ने तथा परम्पराअनुसार जुवा खेल्ने चलनसमेत रहेको छ। यस पर्वले नेपाली समाजमा धार्मिक आस्था, पारिवारिक भेटघाट र सांस्कृतिक परम्पराको महत्त्वलाई उजागर गर्दै आएको छ।