काठमाडौं — भारत र बङ्गलादेशबीच कूटनीतिक सम्बन्धमा अनिश्चितता कायम रहे पनि दुवै देशका व्यवसायीले व्यापार, लगानी र उत्पादनका क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गर्दै आर्थिक सम्बन्धलाई द्विपक्षीय सम्बन्धको महत्वपूर्ण आधार बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

बङ्गलादेशका प्रधानमन्त्री तारिक रहमानको प्रस्तावित भारत भ्रमणको तयारी भइरहेका बेला व्यवसायी तहमा बढेको सक्रियताले आर्थिक सहकार्यका माध्यमबाट दुई देशबीचको दूरी कम गर्न सकिने सम्भावना देखाएको छ।

भारतीय उद्योग परिसङ्घ (सीआइआई) को प्रतिनिधिमण्डलले हालै बङ्गलादेश भ्रमण गरी सरकारी मन्त्री तथा व्यापारिक समुदायका प्रतिनिधिसँग छलफल गरेको थियो। भेटवार्तापछि भारतीय व्यवसायीहरूले बङ्गलादेशसँग व्यापारिक सम्बन्ध विस्तार गर्नुका साथै विभिन्न क्षेत्रमा लगानीका अवसर खोज्ने इच्छा व्यक्त गरेका छन्।

सीआइआई प्रतिनिधिमण्डलका प्रमुख चन्द्रजित बनर्जीका अनुसार प्रतिनिधिमण्डलमा बङ्गलादेशमा लगानी गरिरहेका तथा भारत–बङ्गलादेशबीच आयात–निर्यातमा संलग्न व्यवसायी सहभागी थिए। इन्जिनियरिङदेखि स्वास्थ्य सेवासम्मका विभिन्न क्षेत्रका प्रतिनिधि टोलीमा रहेको उनले बताए।

सीआइआईले आगामी दिनमा बङ्गलादेशसँग व्यापार–व्यापार सम्पर्कलाई निरन्तरता दिँदै विभिन्न क्षेत्रका छुट्टाछुट्टै प्रतिनिधिमण्डल पठाउने योजना बनाएको छ। पूर्वाधार तथा भविष्यका प्रविधिमा सहकार्यलाई प्राथमिकता दिइने तथा दुवै देशका व्यवसायीबीच नियमित संवाद र क्षेत्रगत सहकार्य विस्तार गर्न कार्यदल गठन गर्ने तयारी भइरहेको बनर्जीले बताए।

बङ्गलादेशी व्यवसायीहरूले पनि भारतसँगको सम्बन्धलाई आयात–निर्यातमा मात्र सीमित नराखी प्रत्यक्ष लगानी र उत्पादन विस्तारतर्फ लैजानुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

बङ्गलादेश फरेन इन्भेस्टर्स चेम्बर अफ कमर्स एन्ड इन्डस्ट्री (फिक्की) की अध्यक्ष रुपाली हक चौधरीले भारत ठूलो अर्थतन्त्र भएकाले बङ्गलादेशमा भारतीय लगानी विस्तारका लागि पर्याप्त सम्भावना रहेको बताइन्।

उनले भारतीय व्यवसायीलाई बङ्गलादेशमा कारखाना तथा उत्पादन केन्द्र स्थापना गर्न आग्रह गरिएको जानकारी दिइन्। लगानीसँगै प्रविधि र ज्ञान भित्र्याउँदा बङ्गलादेशका युवाले नयाँ प्रविधि सिक्ने अवसर पाउने र दुवै देशका व्यवसायीबीच दीर्घकालीन साझेदारी विकास हुने उनको भनाइ छ।

चौधरीले जनता–जनताबीचको सम्बन्धसँगै आर्थिक सहकार्यलाई पनि थप बलियो बनाउनुपर्ने बताइन्। दुवै देशले एकअर्काको बजार, प्रविधि, लगानी र उत्पादन क्षमताबाट लाभ लिन सक्ने गरी सहकार्य अघि बढाउन आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ।

यसैबीच, बङ्गलादेशका प्रधानमन्त्री तारिक रहमानको पहिलो भारत भ्रमणको तयारीका विषयमा दुवै देशका अधिकारीबीच केही सातादेखि छलफल भइरहेको बताइएको छ। पूर्वप्रधानमन्त्री शेख हसिनाको सुपुर्दगीसम्बन्धी विषयले द्विपक्षीय सम्बन्धमा जटिलता थपिए पनि बङ्गलादेश सरकारले भारत भ्रमणको अपेक्षा कायम राखेको छ।

प्रधानमन्त्री रहमान र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीबीच सम्भावित भेटवार्ताले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई नयाँ गति दिन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ। व्यापार, लगानी तथा लामो समयदेखि विचाराधीन अन्य द्विपक्षीय विषयमा छलफलका लागि पनि उक्त भेटवार्ता महत्वपूर्ण हुने देखिएको छ।

राजनीतिक तथा कूटनीतिक मतभेदका बीच आर्थिक सहकार्यलाई द्विपक्षीय सम्बन्धको स्थायी आधारका रूपमा अघि बढाउन सकिने व्यवसायीहरूको विश्वास छ।