काठमाडौं, असार १ – विगत साढे तीन महिनादेखि जारी इरान र अमेरिकाबीचको द्वन्द्व अन्त्य गर्ने समझदारी भएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमहरूले जनाएका छन्। दुवै देशका प्रतिनिधिबीच आगामी शुक्रबार स्विट्जरल्याण्डमा समझदारीपत्र (एमओयू) मा हस्ताक्षर हुने तयारी रहेको बताइएको छ।

सम्झौताप्रति दुवै पक्षले आफूलाई विजयी भएको दाबी गरेका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले सम्झौतासँगै इरानमाथिको समुद्री नाकाबन्दी हटाइने तथा Strait of Hormuz पुनः खुला गरिने घोषणा गरेका छन्। उनले उक्त जलमार्ग प्रयोग गर्ने जहाजहरूबाट कुनै शुल्क नलिइने पनि बताएका छन्।

यता इरानी सेनाको खताम अल-अन्बिया केन्द्रीय मुख्यालयले आफ्ना ‘दुश्मनहरूलाई आत्मसमर्पण गर्न बाध्य पारेको’ दाबी गरेको छ। इरानको सरकारी समाचार संस्था Islamic Republic News Agency (इरना) ले इरानी जनताको प्रशंसा गर्दै अमेरिका र ‘जायोनी दुश्मन’लाई हार स्वीकार्न बाध्य बनाइएको जनाएको छ।

इरानी विदेशमन्त्री Abbas Araghchi ले टर्की, इराक र इजिप्टका समकक्षीसँग टेलिफोन संवाद गरी पछिल्लो क्षेत्रीय घटनाक्रमबारे छलफल गरेको अल जजीरा ले जनाएको छ।

इरानको राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्ले सम्झौतासँगै लेबनानसहित सबै मोर्चामा तत्काल र स्थायी युद्धविराम लागू हुने जनाएको छ। तेहरानका सडकमा भने सम्झौताप्रति मिश्रित प्रतिक्रिया देखिएको बताइएको छ। केही नागरिक शान्ति कायम हुनेमा आशावादी देखिए पनि अमेरिकाले विगतमा गरेका प्रतिबद्धता पूरा नगरेको भन्दै केहीले अविश्वास व्यक्त गरेका छन्।

यसैबीच, लेबनानमा युद्धविरामबारे अझै अन्योल कायम रहेको जनाइएको छ। इजरायलका राष्ट्रिय सुरक्षा मन्त्री Itamar Ben-Gvir ले ‘ट्रम्पको सम्झौता’मा इजरायल आबद्ध नरहेको स्पष्ट पारेका छन्। उनले आफ्नो देश अमेरिकाको निर्देशनमा नचल्ने भन्दै सुरक्षा सुनिश्चितता नभएको कुनै पनि सम्झौतामा सहभागी नहुने बताएका छन्।

इजरायलले लामो समयदेखि दक्षिणी लेबनानमा Hezbollah विरुद्ध सैन्य अभियान सञ्चालन गर्दै आएको छ। मन्त्री बेन–ग्भिरले हेज्बोल्लाह पूर्ण रूपमा विघटन नभएसम्म कारबाही जारी रहने बताएका छन्।

त्यस्तै, इजरायली अर्थमन्त्री Bezalel Smotrich ले इरान–अमेरिका सम्झौता इजरायल र स्वतन्त्र विश्वका लागि प्रतिकूल भएको टिप्पणी गरेका छन्। सामाजिक सञ्जाल एक्समा उनले अमेरिका र इजरायलको संयुक्त सैन्य अभियानले इरानलाई कमजोर बनाएको उल्लेख गर्दै ‘सिर्जनात्मक’ ढंगले सत्ता परिवर्तनको अभियान जारी रहने बताएका छन्। साथै, इरानले कुनै पनि परिस्थितिमा आणविक हतियार प्राप्त गर्न नदिइने उनको भनाइ छ।

यसैबीच, कतारी मध्यस्थकर्ताहरूले बाँकी रहेका महत्वपूर्ण मतभेद समाधान गर्न दोहामा इरानी र अमेरिकी प्रतिनिधिहरूबीच छुट्टै वार्ता हुने जानकारी दिएका छन्।